ΑΠΟΦΑΣΗ-ΣΤΑΘΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΔΙΩΤΙΚΗ ΕΠΙΒΟΛΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΤΟΥ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ

Το Πρωτοδικείο του Άμστερνταμ εξέδωσε μια απόφαση-σταθμό για την ιδιωτική επιβολή του Δικαίου του Ανταγωνισμού, επιδικάζοντας αποζημίωση ύψους 111 εκατομμυρίων ευρώ υπέρ της Ζυθοποιίας Μακεδονίας Θράκης (ΖΜΘ) και σε βάρος του ομίλου Heineken N.V. και της θυγατρικής του στην Ελλάδα.

Ανακοινώνουμε την συγκεκριμένη απόφαση με ιδιαίτερη ικανοποίηση λόγω της συμβολής του γραφείου μας, με τουλάχιστον 5 γνωμοδοτήσεις και πολλά γνωμοδοτικά σημειώματα, σε κάθε στάδιο της υπόθεσης για τις δύο πρώτες γνωμοδοτήσεις με τον Καθηγητή Δημήτρη Λιάππη.

Ειδικότερα, το γραφείο μας, συμβάλλοντας στην προαγωγή της νομολογίας όσον αφορά την ιδιωτική επιβολή του δικαίου του Ανταγωνισμού, γνωμοδότησε σε καινοφανή ζητήματα. Σε ποικίλα στάδια της υπόθεσης βρήκαν ευήκοα ώτα οι απόψεις μας : (α) ότι αδικοπραξία, που, με τη σειρά της γεννά αποζημιωτικές αξιώσεις, στοιχειοθετείται όχι μόνο όταν παραβιάζεται απόλυτο δικαίωμα του παθόντος, αλλά και όταν θίγεται προστατευμένο ιδιωτικό δικαίωμά του, ή και όταν δεν τηρείται καθήκον πρόνοιας, προφύλαξης δηλαδή των δικαιωμάτων των τρίτων, ιδίως όταν ο ζημιώσας δημιούργησε με την συμπεριφορά του επιχειρηματικό και συναλλακτικό περιβάλλον που είναι ευεπίφορο στην πρόκληση ζημιών σε τρίτους. Επίσης ότι (β) η οριοθέτηση της ομάδας προσώπων τα οποία νομιμοποιούνται παθητικά σε αγωγές αποζημίωσης κρίνεται με βάση την έννοια της «ενιαίας οικονομικής οντότητας», η οποία αποκλίνει από την κατά το ελληνικό δίκαιο ταύτιση ζημιώσαντος και υπεύθυνου για την αποκατάσταση της ζημίας του παθόντος και ότι (γ) υπό την ως άνω έννοια της «ενιαίας οικονομικής οντότητας», ο καταλογισμός συμπεριφοράς θυγατρικής στη μητρική της δεν είναι πρόσφορη μόνο για τη δημόσια επιβολή των κανόνων ανταγωνισμού, αλλά και για την ιδιωτική επιβολή τους, Τέλος, ότι (δ) υπό την ως άνω έννοια της «ενιαίας οικονομικής οντότητας», ο καταλογισμός συμπεριφοράς θυγατρικής στη μητρική της δεν είναι πρόσφορη μόνο για τη δημόσια επιβολή των κανόνων ανταγωνισμού, αλλά και για την ιδιωτική επιβολή τους και ότι (ε) ο καταλογισμός καταφάσκεται λόγω της εικαζόμενης επιρροής της μητρικής στις επιχειρηματικές αποφάσεις της θυγατρικής της, που αντανακλάται όχι μόνο στις στενές προσωπικές σχέσεις, αλλά και στους οργανωτικούς μηχανισμούς επιρροής και ελέγχου.

Στο πλαίσιο αυτό προκλήθηκε η κομβικής σημασίας απόφαση του ΔΕΕ επί του προδικαστικού ερωτήματος της ΖΜΘ (υπόθεση C-393/23) αναφορικά με τη θεμελίωση δικαιοδοσίας των δικαστηρίων του Κράτους-Μέλους όπου είναι εγκατεστημένη η μητρική εταιρεία. Ειδικότερα το ΔΕΕ απεφάνθη ότι το δικαστήριο της έδρας της μητρικής εταιρείας μπορεί να θεμελιώσει διεθνή δικαιοδοσία σε αγωγές αποζημίωσης κατά μητρικής και θυγατρικής για παραβάσεις του δικαίου του ανταγωνισμού, αξιοποιώντας το τεκμήριο της «καθοριστικής επιρροής».

Τέλος ακανθώδη και περίπλοκα υπήρξαν τα ζητήματα τόσο της έναρξης παραγραφής όσο και της ποσοτικοποίησης της ζημίας που υπέστη η ΖΜΘ και συγκεκριμένα ως προς το χρόνο έναρξης υπολογισμού τόσο της ζημίας (ιδίως του διαφυγόντος κέρδους) όσο και των τόκων. Ειδικά για το ζήτημα της ποσοτικοποίησης, όπως φάνηκε και από την τελική απόφαση που επιδικάζει 111 εκ. ευρώ, τέθηκαν καινοφανή ζητήματα στην ευρωπαϊκή έννομη τάξη. Ενδεικτικά υποστηρίχθηκε ότι:

  • Ο υπολογισμός θετικής ζημίας και διαφυγόντων κερδών από την έναρξη μιας «ενιαίας και διαρκούς» παράβασης των κανόνων ανταγωνισμού.
  • Ο καθορισμός του χρονικού σημείου από το οποίο εκκινεί η παραγραφή της αξίωσης αποζημίωσης με κριτήριο το πέρας της «ενιαίας και διαρκούς παράβασης»
  • Η ενωσιακή αρχή της αποτελεσματικότητας (effet utile) εκτοπίζει αντίθετους εθνικούς κανόνες, διασφαλίζοντας την πλήρη αποκατάσταση των ζημιωθέντων και ξεπερνώντας τα παραδοσιακά στεγανά της εγχώριας νομολογίας σχετικά με τα διαφυγόντα κέρδη και τους νόμιμους τόκους, επιτρέποντας τη σώρευση τους.
  • Η εφαρμογή του ελληνικού δικαίου, ως του ουσιαστικού δικαίου που διέπει τη διαφορά (lex causae), και όχι του ολλανδικού δικαίου, ως του δικαίου που εφαρμόζουν τα δικαστήρια ενώπιον των οποίων εκκρεμεί η εκδίκαση της διαφοράς. (lex fori). Το ελληνικό δίκαιο προβλέπει τον υπολογισμό του τόκου επιδικίας από την επίδοση της αγωγής με αποζημιωτικό αίτημα, κατ΄ αποκλεισμό πάντως του νόμιμου τόκου.

https://www.naftemporiki.gr/business/2186209/zythopoiia-makedonias-thrakis-vs-heineken-ta-6-nomika-mathimata-gia-toys-mikroys-tis-agoras/

https://www.kathimerini.gr/visual/infographics/564568474/pos-i-vergina-nikise-ti-heineken-stin-edra-tis/

https://www.moneyreview.gr/business-and-finance/business/228891/pos-i-vergina-nikise-ti-heineken-stin-edra-tis/

https://www.newmoney.gr/roh/palmos-oikonomias/epixeiriseis/vergina-ta-111-ekat-evro-apo-ti-heineken-ke-giati-o-dimitris-politopoulos-den-stamata-edo/

https://www.imerisia.gr/epiheiriseis/137403_pos-i-bergina-kerdise-111-ekat-eyro-apo-ti-heineken-giati-o-polemos-tis-mpyras

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

Χρειάζεστε περισσότερες πληροφορίες; Συμπληρώστε την παρακάτω φόρμα. και θα επικοινωνήσουμε μαζί σας το συντομότερο.

Δεν διαβάζεται; Αλλάξτε κείμενο. captcha txt